Marta Kowalewska - Pomiędzy - 2009

Pomiędzy...

W malarstwie Darka Pali zawsze najważniejszy był kolor. Po wyjeździena na Florydę dziesięć lat temu odnalazł to, czego nie mógł doświadczyć w Polsce-energię słońca zaklętą w czystym brzmieniu barwy. Zasmakował jednak również nieznanej dotąd samotności i swoistego rodzaju wyciszenia. Jego płótna stały się bardziej wyważone, bowiem Darek eliminował znich coraz więcej szczegółów - powoli z jego obrazów znikają zamieszkujące je wcześniej postaci, a cykl wazonów to, jak sam mówi,

„studium jego samotności”. Spacery brzegiem oceanu uświadomiły mu, że znalazł się pomiędzy... Pomiędzy intensywnością koloru Miami, a polską intensywnością przyjacielskich relacji, które pozostawił. Zdał sobie sprawę z towarzyszącego mu stanu zawieszenia.

Przestrzeń rozległych plaż Miami stała się impulsem do powstania najnowszych prac artysty. Zafascynowany życiem oceanu, Pala odkrył świat, który ukazuje się tylko na chwilę pomiędzy odpływem, a przypływem, kiedy to piasek pokrywa mozaika z wyrzuconych przez ocean glonów, muszli i kamieni. Niezliczona zmienność konfiguracji obrazów sprawiła, że myśli artysty skierowały się ku światu form organicznych. Stąd na jego pracach odnajdujemy szybujące w przestworzach ptaki,

ławice ryb połyskujące tuż pod powierzchnią migoczącej wody, zawieszone jakby na granicy dwóch rzeczywistości. Bogactwo naturalnych form poddał artysta syntezie i teraz przybierają bliskie abstrakcji kształty.

Ten przybrzeżny tętniący życiem świat stał się dla Darka punktem wyjścia do eksperymentów formalnych. Tak dobrze znajoma powierzchnia równo zagruntowanego płótna blejtramu przestałamu wystarczać.

Darek Pala rozpoczął poszukiwania artystycznych środków wyrazu, chcąc zbliżyć się do organicznych struktur, do ich szorstkości i nierówności, zasymilować malarstwo z organiczną materią podobrazia.Tak zrodziłasię koncepcja płaszczyzn zbudowanych

z kawałkówmałych deseczek. Ich drewniana materia stała się integralną częścią malarskiej kompozycji. Tworząc swoje prace artysta dostosowywał do ich tematu rytm poszczególnych elementów, modułów zbudowanych z nieregularnych desek.

Nie kiedy układ drewnianych wydłużonych prostokątów podobrazia zaczyna


wychodzić na plan pierwszy. Bardziej widoczne stają się ich podziały i napięcia

 

wywołane różnorodnym układem pionów, poziomów czy skosów. Deski podobrazia czasem zachodzą na siebie, kiedy indziej przylegają ściśle lub pozostają w lekkim oddaleniu, tym samym powierzchnia prac jest silnie zdynamizowana. Swoiste rozczłonkowanie podobrazia i jego ażurowość nadają pracom wiele lekkości. Gęstość akrylu łagodzi nieco szorstkość drewnianej struktury.

Dzięki połączeniu ekspresji malarskiej – dynamicznych linii bądź przenikających się plam barwnych - z na poły rzeźbiarską formą Darek stworzył prace o niezwykłym działaniu. To połączenie artystycznych środków wyrazu przynależnych różnym dziedzinom sztuki sprawia, że kompozycje te wymykają się prostym podziałom i interpretacjom, stawiając obrazyDarka pomiędzy malarstwem a rzeźbą. Pala kontynuuje proces wychodzenia poza dwuwymiarowość płaszczyzny obrazu. Rezultatem tego są kompozycje rzeźbiarskie.

Integralną częścią cyklu zainspirowanego życiem oceanu stały się akrylowe obrazy na kartonie. Są niczym kadry wyciętez drewnianych kompozycji. Niezwykle lekkie dzięki ukazujących sięjedne spod drugich warstw farby posiadają głębię i mięsistość. I choć impuls do ich powstania wywołałata sama fascynacja, użyte środki plastyczne sprawiły, że zdają się one nieco lżejsze, bardziej usystematyzowane. Brak namacalnego trzeciego wymiaru artysta rekompensuje wspomnianą wielością i różnorodnością przezierających przez siebie barwnych płaszczyzn farby.

Najnowsze prace są niezwykle istotnym etapem drogi twórczej DarkaPali. Trzeba odwagi twórczej, aby wyjść poza dotychczasowy krąg inspiracji, poza dobrze znane rejony własnych możliwości oraz uznanych osiągnięć twórczych. Bliskie abstrakcji formy są wynikiem artystycznej dojrzałości. I mimo, że Darek odchodzi od swojego znanego stylu widocznego choćby w scenach rodzajowych, w jego najnowszych pracach znajdziemy to, co jest kwintesencją jego twórczości. Intensywność

czerwieni, żółciczy różnorodnych odcienibłękitu i bieli jest dowodem na to, że kolor

nadal pozostał dla Darka Pali bardzo ważny.